Ermənistanda azərbaycanlıların yaşayış sübutları məhv edilir

Yanvarın 19-da Ermənistanın Basarkeçər rayonunda 15 hərbçinin kazarmaya çevrilmiş evdə diri-diri yandırılması ilə nəticələnən hadisədən sonra erməni mediası hələ də vəziyyəti aydınlaşdırmağa çalışır.
Ermənistan mediası konkret olaraq nəyi öyrənməyə çalışır? Ümumiyyətlə yanğının baş vermə səbəbləri və ya ölkənin silahlı qüvvələrinin vəziyyətində kimin günahkar olmasını deyil. Bu kəndin keçmiş sakini azərbaycanlının yanğının görüntülərini görərək evini tanıması xəbəri erməni tərəfini çox yaralayıb. Basarkeçyar rayon peşə məktəbinin hazırda dünyasını dəyişən müəllimi Kamandar Həsənovun oğlu doğulduğu və uşaqlığının keçdiyi evini tanıyıb.
Ermənistanda indi çoxlarının ötən əsrin 80-ci illərinin sonlarında buradan qovulmuş azərbaycanlıların evlərində və torpaqlarında yaşaması ilə bağlı heç nə eşitmək istəmirlər. Yeni nəsil bu haqda ümumiyyətlə heç nə bilmir. Yerli əhalidən “təmizlənmiş” bəzi kəndlər hələ də boşdur. Ölkənin kütləvi depulyasiyası kontekstində gənclərin özlərinə “niyə?” sualını verməsi ehtimalı azdır, çünki erməni kəndləri də sürətlə boşalır. Yeni nəsil üçün kazarmanın əslində kazarma deyil, azərbaycanlı ailəsinin evi olduğunu eşitmək başqa planetdən mesaj almaq kimidir. Buna görə də gözlənilməz dönüşdən narahat olan erməni jurnalistlər evin kimin adına rəsmiləşdirilməsini, sahibinin dəyişib-dəyişmədiyini və ilk sahibinin kim olduğunu öyrənmək üçün Dövlət Kadastr Komitəsinə müraciət ediblər. Aydındır ki, məqsəd Azərbaycan televiziyasının xəbərini təkzib etmək olub. Ermənistanda elə bir təbliğat mifi yaradılıb ki, azərbaycanlıları doğrudan da heç kim qovmayıb. İddialara görə, onlar sakitcə dolu çamadanlarla qatarlara və avtobuslara minib, əvvəllər bütün əmlaklarını sataraq və heç nə itirmədən yola düşüblər. Üstəlik, ermənilər az qala onları qalmaq üçün fikirlərindən daşındırmağa çalışıblar.
Ancaq strukturun cavabı jurnalistləri çaşdırıb və təəccübləndirib. Məlum olub ki, göstərilən ünvanda belə daşınmaz əmlak ümumiyyətlə yoxdur. Rəsmilər vəziyyəti başa düşülən şəkildə izah edə bilməyiblər. Yanan evin konkret ünvanı prokurorluğun materiallarında göstərilib, lakin bu ünvanda Dövlət Kadastr Komitəsində heç bir daşınmaz əmlak qeydiyyata alınmayıb. Erməni mediası bir vaxtlar azərbaycanlıların olan bu Basarkeçər kəndindəki digər evlərin ilk sahibləri haqqında bilmək istəsə, təəccüblənmək üçün daha çox səbəbləri olacaq.
Amma təəccüblənməməliyik. Basarkeçerdəki tək bir evdən nümunə götürməklə yüksək əminliklə demək olar ki, çox güman ki, eyni mənzərə Ermənistanın etnik təmizləmədən əvvəl azərbaycanlı əhalinin yaşadığı bütün rayonlarında da mövcuddur. İndi qaçqınların Qərbi Azərbaycana qayıtması konsepsiyasının həyata keçirilməsinə başlanıldığı üçün belə faktlar xüsusilə diqqəti cəlb edir. Ermənistanın 1987-1989-cu illərdə qovulmuş yüz minlərlə azərbaycanlının bu ərazidə məskunlaşdığını göstərən məlumatları məhv etməyə cəhd etdiyini deməyə əsas var. Bu baxımdan Ermənistan arxivlərində daha əvvəl, ötən əsrin əvvəllərində və ortalarında etnik təmizləmə və deportasiyaya məruz qalmış yüz minlərlə azərbaycanlı haqqında məlumat tapmaq daha çətin olacaq. Təbii ki, onların adları bir vaxtlar hardasa sadalanıb və arxivlərdə saxlanmalı idi, amma qonşularımızın kim olduğunu bildiyimiz üçün sürprizlər gözləməliyik.
Hər halda Ermənistan mətbuatının araşdırması müəyyən fikirlərə səbəb olub. Və onlara bəraət qazandırmaq mümkün deyil.

Ülviyyə, Hurriyyet.az