Tehran İrəvan üçün Rusiyanı əvəz edəcək?
Ermənistanın KTMT-dəki formal müttəfiqi Rusiya Ukrayna müharibəsində bataqlığa qərq olduğundan, Cənubi Qafqazdakı mövcudluğunu və İrəvana hərbi yardımını məhdudlaşdırmaq məcburiyyətində qaldığından, onun yerini sürətlə erməni millətçilərinin yeni ümidi-İran tutur. Həm İrəvan, həm də Tehran rəsmi şəkildə birbaşa hərbi ittifaqdan danışmamağa çalışırlar, lakin artıq belə bir tamhüquqlu hərbi ittifaqın yaradılması istiqamətində addımlar atılır ki, orada İran Rusiyanın əvvəllər öhdəsinə götürdüyü Ermənistanın müdafiəsi missiyasını öz üzərinə götürəcək.
Məlum olduğu kimi, 2023-cü il fevralın sonunda İranın sosial müdafiə naziri Seyid Soulat Mortazavinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Ermənistana gəlmişdi. Nümayəndələri Ermənistan Respublikasının əmək və sosial məsələlər naziri Narek Mkrtçyan qəbul etmişdi. Mortazavinin sözlərinə görə, Tehran iki ölkə arasında sosial müdafiə sahəsində səylərin əlaqələndirilməsinə böyük əhəmiyyət verir.
Görüş zamanı əlillər üçün müstəqil yaşayış mərkəzlərinin yaradılması, pensiya təminatı, əmək və məşğulluq, sosial təminat və s. sahələrdə təcrübə mübadiləsinin aparılması imkanlarının nəzərdən keçirilməsinə dair razılıq əldə olunub. İranın səhiyyə naziri peşəkar dəstək verməyə və “ən yaxşı tibbi təcrübələri” paylaşmağa hazır olduğunu bildirib. O cümlədən hərbi tibb təcrübələrini...
Ən maraqlısı isə o oldu ki, Seyid Soulat Mortazavi erməni hərbçilərinə və 2020-ci ildə 44 günlük müharibə zamanı yaralanan əlillərə İranda reabilitasiya keçməyi təklif etdi. Erməni əlillərinin işğalçı və yad ərazinin işğalçısına çevrilməsi, Ermənistanın oradan 1 milyondan çox müsəlmanı qovması isə İran İslam Respublikası hökumətinin nazirini narahat etmir. Bu bizi təəccübləndirdimi-Xeyr.
Bu arada, İran Azərbaycan və Azərbaycan hərbçiləri və Qarabağda azadlıq müharibəsi zamanı yaralanan əlillər üçün heç bir müalicə və reabilitasiya təklif etməyib və təklif etmir. Eləcə də erməni təcavüzü və etnik təmizləmə qurbanlarına, o cümlədən Xocalı soyqırımından sağ çıxanlara müalicə və reabilitasiya təklif etməyib.
Tehran "İslam həmrəyliyi"ndən sözlə danışmağı çox sevir. Üstəlik, İran formal olaraq “Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmət edir” və 44 günlük müharibənin nəticələrindən sonra ikiüzlü şəkildə Azərbaycanı ərazi bütövlüyünün bərpası münasibətilə “təbrik edib”. Amma o, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə yenicə qəsd edənləri müalicə etmək niyyətindədir.
İranın səhiyyə nazirinin yaralı erməni işğalçılarını öz ölkəsində müalicə etmək təklifi bir şeyi ifadə edir –Tehran respublikası Ermənistanın “arxa cəbhəsi” olmağa hazırdır. Üstəlik, gələcək mümkün müharibələrə nəzər salmaqla. Axı erməni revanşistləri Qarabağı Azərbaycandan geri almaq niyyətlərini gizlətmirlər.
Bu arada yaralıların müalicəsi dövlətin hərbi siyasətinin ən mühüm tərkib hissəsidir, onun “arxa cəbhənin” təminatıdır. Rusiya belə, KTMT müttəfiqinə bu cür yardım etməyib, İran isə bunu etməyə hazırdır.
Nəzərə alsaq ki, Ermənistan dövləti kasıbdır, yaralıların və əlillərin müalicəsi üçün büdcədən lazımi vəsait ayıra bilmir, bu, çox mühüm yardımdır. Xüsusən də erməni təbabətinin son dərəcə aşağı səviyyədə olmasını nəzərə alsaq. Axı heç kimə sirr deyil ki, ermənilərin özləri də şübhəli “peşəkarlıqlarını” və hədsiz tamahlarını yaxşı bilə-bilə özlərinin, erməni həkimlərinin müalicəsinə cəlb olunmaq istəmirlər.
İranın Qarabağda Azərbaycanın qurtuluş müharibəsi zamanı yaralanmış erməni işğalçılarını müalicə etməyə hazır olması onu deməyə əsas verir ki, yeni müharibə başlayacağı təqdirdə o, bu “tibbi hərbi yükü” öz üzərinə götürməyə hazırdır. Və təkcə tibbi deyil. Artıq söhbət ondan gedir ki, İran Ermənistanı silahla təchiz etməyə, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusun (SEPAH) isə erməni maraqları üçün-arxa planda isə öz maraqları üçün döyüşməyə hazırdır.
Ülviyyə, Hurriyyet.az