Türkiyə yoxsa İran? Hər şey Rusiyadan asılıdır...

“Bloomberg” xəbər verir ki, Türkiyənin energetika və təbii sərvətlər naziri Alparslan Bayraktarın açıqlamasına görə, Ankara Türkmənistan qazının mübadilə tədarükü ilə bağlı İranla tezliklə razılığa gəlməyi gözləyir. Nəşr qeyd edib ki, nazir bu ayın sonuna planlaşdırılan İran səfəri zamanı da razılığın əldə olunacağına ümid etdiyini bildirib.

Tehranla danışıqlar kontekstində sadə görünən “Azərbaycan və üçüncü ölkələr vasitəsilə Türkiyəyə” ifadəsi ona görə xeyli suallar doğurur ki, Türkmənistandan Türkiyəyə İran vasitəsilə qaz nəqli, xüsusən də svop vasitəsilə avtomatik olaraq Azərbaycanı geridə qoyur. Aşqabad şimal-şərq sərhədindəki cənub qonşusuna qaz tədarük edəcək və bunun müqabilində eyni həcmdə qazı qərb sərhədindən Ankaraya ötürəcək. Azərbaycan isə sırf coğrafi baxımdan bu sxemə sığmır.

Artıq otuz ilə yaxındır ki, türkmən qazının ölkəmiz vasitəsilə Qərbə ixracı mövzusu ya yenilənir, ya da sönür ki, bu da Transxəzər qaz kəmərinin çəkilməsini tələb edir. Amma bu irimiqyaslı layihə böyük investisiyalar tələb edir və yüksək risklərlə bağlıdır. Aşqabad öz qazını Xəzər dənizi ilə nəql etmək istəyir, Avropanın təmsil etdiyi istehlakçı isə onu öz sərhədində almaq istəyir. Azərbaycan da tranzit ölkə kimi layihəni dəstəkləyir, lakin maliyyələşmə məsələsi açıq qalır.

Bu yaxınlarda Türkiyə bu layihəyə yaxınlaşıb, öz ərazisində Rusiyanın iştirakı ilə qaz qovşağı yaratmaq əzmindədir. Türkiyənin bu yaxınlarda Qara dənizdə öz qazını hasil etməyə başladığını nəzərə alsaq, bu fikir çox cəlbedicidir. Bununla belə, qovşağın yaradılması çoxlu qaz tələb edir. Bu gün Türkiyə bir çox boru kəmərlərinin son və keçid nöqtəsidir, lakin yenə də bahalı enerji resurslarını istehlak etməkdə davam edir.

Ülviyyə, Hurriyyet.az